دکتر زاهدی وفا در جلسه پرسش و پاسخی که در همایش استانی طرح تحول اقتصادی در گلستان برگزار شد به سؤالات چنین پاسخ دادند : 

·     صحت اطلاعات اقتصادی خانواده آیا مورد تایید است یا خیر؟

پاسخ :

همه افراد جامعه در هر سطحی از درآمد که باشند این فرم ها را پر می کنند، بستگی به سطح درآمدی مقبول مردم و اینکه مالیات پرداخت می کنند و کسانی که درآمد محروم داشته باشند اگر مالیاتی بر خرید در طی سال پرداخت کردند، به آنها بازپرداختش بازگشت داده می شود.

آنها توانسته اند بانکهای اطلاعاتی خوب را برای مدیریت اقتصادیشان به وجود آورند. کلیه معاملات، ورود و خروج کالا در این بانکهای اطلاعاتی ثبت و ضبط میشود. اما برای آنکه به یک چنین بانکهای اطلاعاتی مطلوبی برسیم باید از جایی آغاز کنیم موردی که توصیه میکنند تهیه شود همین نظر سنجی است که افراد بر اساس اطلاعات خود درآمدشان را ذکر می کنند. یکی از شاخص هایی که برای این فرمها مد نظر است تا بتوانیم صحت سنجی اطلاعات داده شده را کنترل کنیم تعیین زیرساختهای لازم برای مدیریت مناسب اقتصادی است. ممکن است در ابتدا هم اظهاراتی مثل اینکه طرح تحت کنترل نباشد یا اینکه در نحوه شناخت فرم دقیق نبوده اند پیش آید.

مثلاًٌ میزان وام را ممکن است بعضی‌ها اصل وام و یا جریمه آنرا گفته باشند. اما این اولین گام است که به طرف یک نظام مدیریتی اقتصادی مطلوب حرکت کنیم.

در روند فرم ها اطلاعات تکمیلی و صحت آن کنترل می شود غیر از این هم روش دیگری وجود ندارد و این اطلاعات باید به روز شود و بانکهای اطلاعاتی دیگری که در حال تکیمیل و انجام است کنترل خواهد شد و نهایتاً مورد تصمیم گیری قرار خواهد گرفت.

 ·     آیا توزیع یارانه با توزیع بیت المال حضرت علی(ع) منافات ندارد؟

پاسخ :

بله، این در تاریخ اسلام قبل از حضرت علی (ع) توزیع بیت المال بالسویه نبوده. کسانی که سوابقی و هنری داشته اند در روند برای خود امتیازاتی قائل شدند که از بیت المال بیشتر بگیرد.

حضرت علی(ع) که تشریف آوردند آن امتیازات را حذف کردند و گفتند: به برده و غیره یک مقدار می دهیم.

اولاً تفاوتش این است که آن بیت المال بود، دوماً همه جامعه در حد کفاف برخوردار بودند یعنی در این جامعه به روایت خود حضرت همگان سرپناه داشتند و همه گندم می خوردندو فقط خود حضرت شاید نان جو می خورد. پس اگر در جامعه ای فقیر وجود نداشته باشد و بخواهند بیت المال را توزیع کنند علی‌السویه توزیع می‌کنند. اما اگر بخشی از جامعه یا دهک های شما ناتوان از حد کفاف لازم برای زندگی باشند این از اختیارات دولت اسلامی است که امکانات را آنجور که فکر می کند هدفمند است به حد کفاف تبیین کند.

·     پیشنهاد: طرح، مرحله به مرحله و اصلاح آن بصورت مستمر انجام شود.

پاسخ :

اینکه ما راجع به هفت محور صحبت می کنیم  و در هر محور یکسری پروژه ها را معرفی کرده ایم. هر کدام از این پروژه ها یک زمان شروع و یک زمان پایان دارد و بعد یک کنترل پیشرفت کار.

اولاً بر اساس رویکرد، کار و طرح مرحله به مرحله است. دوماً اگر منظور هدفمند کردن یارانه هاست که آن افق سه ساله دارد. اگر تصمیم یکساله بگیرید شوک سریعی بر اقتصاد خواهد بود اگر هم به تدریج بخواهی پیش‌بروی اصل کارایی آن یک انتظاری از طرح باقی خواهد گذاشت. در مقایسه با افق پنج ساله این طرح که سه ساله را در نظر گرفته این حد وسط رارعایت کرده ایم و بحث این است که به 95 درصد قیمت فوب برسیم.

·     اثرات طرح چه خواهد بود ؟

پاسخ :

وقتی قیمت انرژی افزایش یابد 2 اثر قابل محاسبه برای مصرف کننده خواهد داشت. اول اینکه،  انرژی در سبد خانوار به صورت مستقیم ظاهر می شود که ما آنرا اثر مثبت می دانیم.مثلاً هزینه ای که شما بصورت ماهیانه برای خرید بنزین پرداخت می کنید یک اثر غیر مستقیم هم دارد اینکه سوخت و انرژی در کالاهای دیگر هم بکار رفته و بعد شما آن کالارا مصرف می کنید. مثلاً پوشاک، حمل و نقل، مسکن اگر انرژی افزایش قیمت دهد همه آنها را هم تغییر قیمت می دهد. در مجموع اثر مستقیم و غیر مستقیم آن از بودجه خانوار خواهد بود.

بر اساس کار کارشناسی و مطالعاتی که در کارگروه دبیرخانه های مربوطه انجام گرفته است، اثر این تغییرات بر هزینه خانوار محاسبه شده است. بخشی که در لایحه مطرح است. 60 درصد منابع حاصل برای باز توزیع منابع خانوارها، توزیع شود در این جهت است که این اثر کاهش قدرت خرید را بتوانیم جبران کنیم. یک نگرانی است که گاه ممکن است اثرات روانی در جامعه بوجود آورد یا انتظارات تورمی بوجود آیدکه آیا ممکن است در کاهش قدرت خرید موثر باشد یا خیر؟ این بحث به مدیریت کل اقتصاد برمی گردد. اگر ما در همان زمان بتوانیم نظام توزیع شفافی داشته باشیم بنابراین واسطه های توزیع به راحتی نمی توانند قیمت کالاهارا افزایش دهند. یکی از مزایای مالیات بر ارزش افزوده در نظام اقتصادی این است که نظام توزیع مارا شفاف میکند یعنی کالا از زمانی که وارد کشور یا زمانیکه در کارخانه تولید می شود تا زمانی که بدست مصرف کننده برسد در یک زنجیره شفاف مشخص خواهد شد.

·     تدبیر شما برای جلوگیری از قاچاق کالا و خدمات چیست ؟

پاسخ :

یکی از کارکردهای اصلی نظام مالیات بر ارزش افزوده این است که کالایی نمی تواند وارد چرخه توزیع شود بدون اینکه فاکتوری داشته باشد.

·     با توجه به کاهش قیمت نفت آیا کشور با مشکل مواجه نخواهد شد؟

پاسخ :

در کشور ما نفت پارامتری اساسی است و برای کشورهای صادر کننده نفت مهمتر از بقیه کشور هاست. حداقل پنج کانال اقتصادی وجود دارد نفت وارد اقتصاد شود. مسلماً نوسانات نفت روی اقتصاد تاثیر خواهد گذاشت. اما همیشه باید در ذهن داشته باشیم که در برنامه ریزی می توان به نحوی عمل کرد که نوسانات را پیش بینی کنیم و یا سازوکارهایی بیاندیشیم که این نوسانات در اجرای طرح مشکل ایجاد نکند. بر اساس این که ما برنامه را بر یک قیمت خاص بنویسیم اگر قیمت تغییر پیدا کرد ما باید سناریو های متعدد داشته باشیم یا بر اساس فرایندهایی برنامه ریزی کنیم که با هر قیمتی آن فرایند قابل اعمال باشد. مثلاً در همین طرح تحول اگر قیمت نفت 100 دلار یا بنزین 800 تومان شود. طرح تحول را مبتنی بر هیچ قیمتی نمی کنیم، مبتنی بر یکسری شاخصهایی کردیم که آن شاخص ها در هر شرایطی قابل اعمال خواهد بود.مسلماً اگر قیمت فرآورده در بین الملل و داخل کمتر افزایش یابد قدرت خرید مردم هم کمتر کاهش می یابد آن باز توزیع هم که باید صورت گیرد کمتر خواهد بود.

اگر قیمت نفت افزایش پیدا کند قیمت فرآورده نفتی هم افزایش یافته، قدرت خرید هم بیشتر می‌شود و باز توزیع هم باید بیشتر شود. پس هر طرح موفقی در کشور حتماً باید دامنه نوسانات را پیش بینی کند و تدابیری بیاندیشد ما فکر می کنیم بالاخره کشوری بعد از سابقه طولانی در برنامه ریزی و طراحی تجربه دارد.

·     آیاتاکید بر نظام توزیع برای کنترل قیمتهاست که در کشورهای دیگر هم استفاده می شود؟

پاسخ :

یکی از برنامه های طرح تحول اقتصادی اصلاح نظام توزیع است و ازتجارب دیگر هم استفاده خواهد شد. توصیه میکنم رابطه های تسهیلات بانکی کم بهره به واحدهای تولیدی با نظارت دولت بتوانیم تولید را بیشتر کنیم و آن را ارتقاء بخشیم.

به هر جهت این هم یکی از بحثهای جدی است که ما معمولاً در بودجه های صادراتی یا در سیاست های پولی بانکی که یک نظام تاکیدی در اعطای تسهیلات برای بخش تولید داریم. مثلاً بخش صنعت حدود 30 درصد اعتبارات به آن تخصیص پیدا می کندو بخش کشاورزی 25 درصد.

اما یکی از برنامه ها در این طرح این است که این نقدینگی را مدیریت کنیم و توان نظارتی  نظام بانکی را افزایش دهیم و مطمئن باشیم آن تسهیلاتی که برای تولید اعطا می شود واقعاً به هدف تولید می رسد نه اینکه به نام تولید باشد و در جاهای دیگر این تسهیلات انبار شود و یا از کانال مورد نظرش خارج شود مثلاً دربحث نظام بانکی یکی از محورهای اساسی ما  نظارت را تقویت کنیم تا بتوانیم تسهیلاتی که برای تولید تخصیص می‌دهیم به هدف مورد نظر رهنمون شود.